Wat is ransomware?
Ransomware is schadelijke software waarmee cybercriminelen bestanden of complete IT-omgevingen blokkeren of versleutelen en vervolgens losgeld eisen. Steeds vaker worden daarbij ook bedrijfsgegevens gestolen en wordt gedreigd deze openbaar te maken.
De financiële gevolgen kunnen flink oplopen. Ook bij Europese bedrijven gaat het om grote bedragen. Uit het State of Ransomware-onderzoek van Sophos blijkt dat de mediane losgeldeis in 2025 rond de €525.000 in Duitsland en €563.000 in Frankrijk lag. In Italië liep dit zelfs op tot €3,61 miljoen.
Naast de financiële schade kunnen medewerkers niet werken, systemen uitvallen en gevoelige gegevens worden gestolen. Goed ingericht IT-beheer helpt om deze risico's te verkleinen en je IT-omgeving beter te beschermen.
Hoe komt ransomware je bedrijf binnen?
Voor een ransomware-aanval is lang niet altijd een ingewikkelde hack nodig. Eén verkeerde klik, een gestolen account of een kwetsbaarheid in software kan al voldoende zijn.
Een medewerker ontvangt bijvoorbeeld een e-mail die afkomstig lijkt van Microsoft, een leverancier of collega. Hij klikt op een link en vult zijn gegevens in op een nagemaakte inlogpagina. Zonder het door te hebben, geeft hij cybercriminelen toegang tot zijn account. Zeker wanneer veel bedrijfsgegevens en communicatie via Microsoft 365 lopen, is een goede beveiliging en beheer van Microsoft 365 daarom belangrijk. Ook verouderde software, zwakke wachtwoorden en onvoldoende beveiligde apparaten kunnen een ingang vormen.
Eenmaal binnen proberen aanvallers vaak steeds meer rechten te krijgen. Zo kunnen ze uiteindelijk toegang krijgen tot belangrijke bestanden, systemen en andere onderdelen van de IT-omgeving.
Phishing als ingang voor ransomware
Phishingmails zijn steeds moeilijker van echte berichten te onderscheiden. Cybercriminelen gebruiken bekende bedrijfsnamen, logo's en persoonlijke informatie om hun berichten geloofwaardig te maken.
Soms gaan criminelen nog een stap verder. Bij spear phishing wordt een aanval speciaal gericht op één medewerker of organisatie. Wanneer bijvoorbeeld een directeur of andere belangrijke medewerker het doelwit is, spreken we ook wel van whaling.
Juist doordat deze berichten persoonlijk zijn gemaakt, kunnen ze moeilijker te herkennen zijn.
Daarom is techniek alleen niet genoeg. Medewerkers moeten weten waar ze op moeten letten. In onze blog lees je bijvoorbeeld hoe je een phishingmail kunt herkennen.
Met ons Security Awareness Programma trainen we medewerkers daarnaast doorlopend op cyberveiligheid. Dit doen we onder andere met interactieve sessies, quizzen en phishing-simulaties. Zo leren medewerkers niet alleen wat de risico's zijn, maar oefenen ze ook met situaties die ze tijdens hun werk daadwerkelijk kunnen tegenkomen.
Wat zijn de gevolgen van een ransomware-aanval?
Stel dat jouw medewerkers ineens niet meer bij Microsoft 365, bestanden of bedrijfssoftware kunnen. Kun je dan nog orders verwerken? Klanten helpen? Facturen versturen? Of de productie draaiende houden?
Bij een ransomware-aanval kan een deel van de organisatie of zelfs de hele organisatie stil komen te liggen.
Daarnaast kunnen er herstelkosten, omzetverlies en reputatieschade ontstaan. En zijn persoonsgegevens door cybercriminelen bekeken of gestolen? Dan kan een ransomware-aanval ook een datalek zijn.
Hoe bescherm je je bedrijf tegen ransomware?
Er bestaat niet één beveiligingsoplossing waarmee je ransomware volledig buiten de deur houdt. Goede bescherming bestaat uit meerdere lagen. Medewerkers, accounts, apparaten, bedrijfsdata en de IT-omgeving moeten allemaal worden meegenomen.
Train medewerkers om cyberdreigingen te herkennen
Een medewerker kan onbewust de deur openen voor een cybercrimineel. Bijvoorbeeld door op een verkeerde link te klikken, een schadelijke bijlage te openen of inloggegevens achter te laten op een valse website.
Met ons Security Awareness Programma leren we medewerkers phishing en andere cyberdreigingen beter herkennen. Daarnaast kunnen we phishing-simulaties uitvoeren. Daarmee test je in een veilige omgeving hoe medewerkers reageren op verdachte e-mails.
Een eenmalige security awareness training is niet voldoende. Cybercriminelen veranderen hun werkwijze voortdurend. Regelmatige aandacht helpt om veilig werken onderdeel te maken van het dagelijkse gedrag.
Beveilig accounts en toegang
Een wachtwoord alleen biedt steeds minder bescherming. Wordt een wachtwoord gestolen, dan kan een cybercrimineel proberen daarmee toegang te krijgen tot Microsoft 365 of andere bedrijfsapplicaties.
Met Multi-Factor Authenticatie (MFA) voeg je een extra controle toe aan het inloggen. Nog een stap verder is wachtwoordloos inloggen. Daarmee verklein je de afhankelijkheid van traditionele wachtwoorden.
Een bredere aanpak hiervoor is zero trust. Het uitgangspunt daarvan is dat een gebruiker of apparaat niet automatisch wordt vertrouwd. Bij toegang tot systemen wordt steeds gecontroleerd wie iemand is, welk apparaat wordt gebruikt en of toegang daadwerkelijk nodig is.
Voor het mkb hoeft zero trust niet direct ingewikkeld te zijn. MFA, MAM, apparaatbeheer en beperkte gebruikersrechten zijn allemaal onderdelen die daarbij kunnen helpen.
Houd apparaten en software up-to-date
Cybercriminelen maken graag gebruik van bekende kwetsbaarheden in software. Wanneer updates lang worden uitgesteld, blijven deze beveiligingslekken onnodig lang openstaan.
Goed beheer van computers, laptops en servers is daarom belangrijk. Met RMM kunnen apparaten centraal worden gemonitord en beheerd. Connectium combineert RMM onder andere met SentinelOne om apparaten te beschermen tegen ransomware, phishing en andere dreigingen.
Zorg voor betrouwbare back-ups
Worden bestanden toch versleuteld door ransomware? Dan wil je kunnen terugvallen op een betrouwbare back-up.
Maar alleen een back-up maken is niet voldoende. Ook moet regelmatig worden gecontroleerd of gegevens daadwerkelijk kunnen worden teruggezet. Daarnaast wil je voorkomen dat ransomware eenvoudig toegang kan krijgen tot je back-ups.
Een goede back-up helpt de gevolgen van ransomware te beperken en maakt het mogelijk om belangrijke bedrijfsdata te herstellen.
Maak vooraf een plan voor als het misgaat
Goede beveiliging verkleint het risico op ransomware, maar je kunt een cyberaanval nooit volledig uitsluiten.
Daarom is het belangrijk om vooraf na te denken over herstel. Met een disaster recovery plan leg je vast wat er moet gebeuren na een grote IT-storing of cyberaanval.
Welke systemen moeten als eerste weer beschikbaar zijn? Wie neemt beslissingen? Waar staan de back-ups? Hoe blijf je bereikbaar? En hoe herstel je de IT-omgeving op een veilige manier?
Juist tijdens een ransomware-aanval wil je deze vragen niet meer hoeven beantwoorden. Een goed voorbereid herstelplan helpt om sneller en gecontroleerd weer aan het werk te kunnen.
Beveilig Microsoft 365
Voor veel organisaties is Microsoft 365 het hart van de digitale werkplek. Outlook, Teams, SharePoint en OneDrive bevatten dagelijks belangrijke bedrijfsinformatie.
Daarom is alleen een gebruikersnaam en wachtwoord niet voldoende. Denk aan MFA, Conditional Access, veilige gebruikersrechten en goede beveiliging van apparaten.
Microsoft 365 Business Premium bevat hiervoor verschillende beveiligingsmogelijkheden, waaronder Microsoft Defender for Business en Microsoft Intune.
Het belangrijkste is uiteindelijk dat deze mogelijkheden ook goed worden ingericht. Wij helpen organisaties met het veilig inrichten en beheren van de Microsoft 365-omgeving.
Wat moet je doen bij een ransomware-aanval?
Vermoed je dat jouw organisatie getroffen is door ransomware? Handel dan snel. Isoleer getroffen apparaten waar mogelijk van het netwerk en schakel direct je IT-partner of een cybersecurityspecialist in.
Ga niet zomaar bestanden verwijderen of systemen opnieuw installeren. Eerst moet duidelijk worden wat er is gebeurd, welke systemen getroffen zijn en of cybercriminelen nog toegang hebben.
Daarna begint het herstel. Met een goed disaster recovery plan weet je vooraf welke systemen prioriteit hebben en hoe je belangrijke gegevens veilig kunt herstellen.
Controleer daarnaast of gegevens zijn buitgemaakt. Zijn persoonsgegevens bekeken, gekopieerd of gestolen? Dan kan er sprake zijn van een datalek. In dat geval moet worden beoordeeld of het incident gemeld moet worden bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Ransomware voorkomen begint vóór de aanval
Bij ransomware wordt vaak als eerste gedacht aan antivirussoftware en back-ups. Maar goede bescherming gaat veel verder.
Het draait om de combinatie van veilige accounts, actuele apparaten, betrouwbare back-ups, een goed beveiligde Microsoft 365-omgeving, monitoring en medewerkers die weten hoe ze cyberdreigingen herkennen.
Met onze IT beveiliging en security awareness programma’s helpen we organisaties om deze verschillende onderdelen samen te brengen.
Benieuwd hoe goed jouw organisatie beschermd is tegen ransomware? Neem contact met ons op. We kijken graag met je mee en brengen in kaart waar risico's zitten en welke maatregelen daarbij passen.
Lees ook
Veelgestelde vragen over ransomware
Dat is vaak lastig zelf te beoordelen. Connectium kan je IT-omgeving controleren op mogelijke beveiligingsrisico's en adviseren welke maatregelen nodig zijn. Daarbij kijken we onder andere naar accounts, apparaten, Microsoft 365, back ups en de bewustwording van medewerkers.
Ransomware is schadelijke software waarmee cybercriminelen bestanden of systemen blokkeren of versleutelen. Vervolgens wordt vaak losgeld gevraagd om weer toegang te krijgen tot de gegevens.
Ransomware kan onder andere binnenkomen via phishing, gestolen inloggegevens, kwetsbaarheden in software en onvoldoende beveiligde apparaten. Ook gerichte aanvallen zoals spear phishing kunnen worden gebruikt om toegang te krijgen tot een organisatie.
Bij phishing worden vaak grote groepen mensen tegelijk benaderd. Spear phishing is gericht op een specifieke persoon of organisatie. Cybercriminelen verzamelen vooraf informatie om hun bericht zo geloofwaardig mogelijk te maken.
Je kunt het risico sterk verkleinen, maar nooit volledig uitsluiten. Combineer daarom veilige accounts, MFA, actuele software, endpointbeveiliging, goede back-ups en security awareness.
Een goede back-up helpt bij het herstellen van bestanden, maar voorkomt een ransomware-aanval niet. Zorg daarom dat back-ups onderdeel zijn van een bredere beveiligingsstrategie.
Een disaster recovery plan beschrijft hoe je jouw IT-omgeving herstelt na een cyberaanval, storing of andere calamiteit. Je legt vooraf vast welke systemen prioriteit hebben, wie verantwoordelijk is en hoe gegevens worden hersteld.
Dat kan. Wanneer cybercriminelen persoonsgegevens bekijken, kopiëren of stelen, kan een ransomware-aanval ook een datalek zijn. Je moet dan beoordelen of een melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens nodig is.
De AVG verplicht organisaties om persoonsgegevens goed te beschermen. Ook voor het MKB betekent dit dat passende technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen nodig zijn en dat je moet weten wat je moet doen wanneer persoonsgegevens toch in verkeerde handen terechtkomen.
Met Security Awareness trainingen leren medewerkers phishing, spear phishing en andere cyberdreigingen herkennen. Connectium biedt hiervoor een Security Awareness Programma met interactieve sessies, quizzen en phishing-simulaties.
